ul. Jana Matejki 55/2 60-770 Poznań NIP: 7792439346

Dega Wiktor

Dr Wiktor Dega

Mieszkańcom Poznania nazwiska, które zaraz się objawią, są z pewnością dobrze znane. Ulicę Zeylanda każdy w tym mieście wskaże bez namysłu, tak jak niejeden pewnie poznaniak stawał na nogi (dosłownie!) w „szpitalu Degi” na 28 Czerwca. Nie każdy jednak z mieszkańców Poznania potrafi osadzić te dwie postaci w perspektywie wielkiej historii Polski i Poznania. W perspektywie historii polskiej i światowej medycyny i rozwoju nauki. W końcu – w perspektywie tragicznego sierpnia 1944 roku. Nade wszystko jednak w perspektywie historii ich wielkiej przyjaźni, której losy złączyła wspólna kamienica na obecnej ulicy Krysiewicza w Poznaniu, a rozłączył wyrok śmierci na jednym z nich z rąk hitlerowców właśnie podczas powstania warszawskiego.


Wiktor Dega (1896-1995) to twórca poznańskiej szkoły ortopedii i pionier medycyny rehabilitacyjnej. Stworzył podstawy naukowe rehabilitacji medycznej oraz pierwszy ośrodek naukowo-szkoleniowy. Działał w kierunku upowszechnienia rehabilitacji w całym kraju. Wraz z potrzebą leczenia dużej liczby kalek wojennych, w tym dzieci, zakładał na początku lat 50. XX w. ośrodki rehabilitacyjno-ortopedyczne. WHO uznała jego wkład za modelowy. Uhonorowany szczególnym odznaczeniem Orderu Uśmiechu (1969) jako pierwszy w historii tego lauru.


Profesor Dega oddał się z kolei pracy w szpitalu polowym mieszczącym się w budynku dawnej kliniki położniczej Sano przy ul. Lwowskiej 13. Jest niewiele dostępnych informacji o przebiegu misji Profesora Degi w czasie powstania, znamienne, że i sam Profesor zamyka swoją autobiografię w momencie wybuchu powstania warszawskiego. Wiadomo, że po upadku powstania, w październiku 1944, rodzina Degów ewakuowała się wraz z personelem i chorymi ze Szpitala Dziecięcego Karola i Marii do Włodzimierzowa koło Piotrkowa Trybunalskiego. Z działalności szpitala polowego z ulicy Lwowskiej 13, gdzie jako lekarz udzielał się profesor (co jest udokumentowane), zachowało się niewiele wspomnień, stąd tym bardziej warto je tu przywołać:


„Na parterze pałacyku umiejscowiła się prywatna klinika położnicza "Sano", będąca spółką wybitnych położników warszawskich (Maria Kasperowiczowa, Zofia Garlicka, Piotr Smolaga, Ludwik Jaźwiński, Władysław Janczewski, Józef Jankowski). Klinika istniała do 1944 roku. W Powstaniu czynny był tutaj szpital powstańczy. Zachowały się dwie relacje z tamtych dni związane z "Sano". Jedna, profesora Jana Zachwatowicza, dotyczy śmierci 25.IX.1944 roku jego współpracownika, Zygmunta Miechowskiego, rannego podczas akcji ratowania zbiorów sztuki wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej: "...odniósł ciężkie szarpane rany. Przenieśliśmy go do szpitala (dom "Sano") na Lwowskiej... Zrobiłem dla niego trumnę z dębowej szafy bibliotecznej" - wspominał profesor. Druga z nich opowiada o połączonych uroczystościach ślubu lekarza i pielęgniarki z "Sano" oraz pogrzebu innej sanitariuszki. Grała ta sama orkiestra...”.


Z pewnością szerzej i dokładniej opiszemy sylwetki obu tych znamienitych Profesorów: powstańców wielkopolskich i powstańców warszawskich.


Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.